Hadassah Medical Center review — academisch onderzoekscentrum, geen privé-toegankelijke therapie

Wie is Hadassah Medical Center?

Hadassah Medical Center is een academisch onderwijsziekenhuis in Jeruzalem, opgericht in 1934, met twee campussen (Ein Kerem en Mount Scopus) en behandelt jaarlijks rond de 1 miljoen patiënten. Het is Israëls "only academic medical institution combining teaching and training on one campus", verbonden aan de Hebrew University Faculty of Medicine. ^[1]

Twee namen definiëren de stamcel-voor-MS-geschiedenis van Hadassah. Prof. Shimon Slavin (gepensioneerd) was hoofd van de beenmergtransplantatie-afdeling en pionier in het vroege HSCT-werk; zijn betrokkenheid bij MS-stamcelonderzoek dateert uit de jaren 2000. Prof. Dimitrios Karussis is sinds 2007 hoofd van de MS- en brain-research-afdeling en de drijvende kracht achter het huidige publieke stamcel-voor-MS-aanbod: de intrathecale autologe MSC-trial, gebrand onder de naam NG-01. ^{[1] [2]}

Editorieel het belangrijkste onderscheid voor de Nederlandse lezer: Hadassah biedt publiek geen HSCT-voor-MS programma aan. De historische Slavin-betrokkenheid bestaat en een HSCT-MS-trial is geregistreerd (NCT02674217), maar het huidige publieke stamcel-voor-MS-aanbod is uitsluitend de NG-01 MSC-trial. De Israëlische HSCT-voor-MS-bestemming die door Sterker dan MS wordt vermeld is Shaare Zedek Medical Center — een andere instelling, ook in Jeruzalem. Wie Hadassah als Israëlische HSCT-route overweegt, routeert zich naar de verkeerde instelling. ^[3]

Onze beoordeling

Op de zes criteria die wij hanteren is Hadassah categorisch verschillend van zowel Clinica Ruiz (FACT-JACIE-geaccrediteerde HSCT-route met tientallen Nederlandse patiënten per jaar) als Stem Cell Institute Panama (commerciële MSC-kliniek zonder klinische internationale accreditatie). Hadassah is een serieus academisch onderzoekscentrum dat de beste single-center Phase II RCT in het MSC-MS veld heeft uitgevoerd — gepubliceerd in Brain als Editor's Choice. Op wetenschappelijke transparantie scoort het hoog; op operationele transparantie (kosten, inclusiecriteria, nazorgprotocol) scoort het laag.

De editoriale kernboodschap: dit is geen plek waar een Nederlandse patiënt eenvoudigweg een behandeling kan boeken. Het primaire toegangspad voor het NG-01 programma is trial-deelname. Er is geen publieke privé-pay-prijs, geen gedocumenteerd Europees nazorgnetwerk, en geen Nederlandstalige patiëntcommunity die ervaring kan delen. De Karussis drie-rollen-COI (department director + NeuroGenesis CSO + trial PI) is structureel en moet expliciet in informed consent worden besproken. MESEMS — de grootste onafhankelijke MSC-MS RCT — miste het primaire eindpunt. NurOwn — Karussis adjacente MSC-platform voor ALS — werd door de FDA Advisory Committee 17-1 afgewezen. Dit zijn de evidence-grenzen waarin het Hadassah-werk staat. ^{[9] [10]}

Voor wie Hadassah wél een legitieme overweging is — een patiënt met progressieve MS, bereid tot trial-deelname, die de Phase II Brain-data heeft gelezen en de MESEMS- en NurOwn-context begrijpt — is dit serieus academisch onderzoekswerk in een academisch-medisch-centrum met JCI hospital-wide accreditatie. Voor wie een privé-pay therapie zoekt, of HSCT, of een snelle behandelaccess zonder trial-context: verkeerde plek.

Redactionele beoordelingsrubric voor Hadassah Medical Center (NG-01 programma). Geverifieerd op 2026-05-22. Geen samengestelde score — elk criterium staat afzonderlijk.

Criterium	Score	Toelichting
Accreditatie	GMP	JCI hospital-wide accreditatie bevestigd (academisch-medisch-centrum-track). JACIE-accreditatie behaald in 2017/2018 voor de BMT-afdeling (oncologisch kader — niet voor het MSC-MS programma); huidige geldigheid van het vier-jarige certificaat kon niet onafhankelijk worden geverifieerd in publieke EBMT-registers — Hadassah staat niet op de 2023 of 2024 lijst van nieuw-geaccrediteerde centres. De GMP cellulaire-therapie-faciliteit (Class 10.000 cleanrooms, CoA per batch) produceert NG-01 onder FDA-IND-cleared standaarden. Geen EMA / FDA / Israeli MoH marketing-autorisatie voor NG-01 — het is een investigational product onder klinisch-onderzoekskader, geen geautoriseerde therapie.
Transparantie	Middel	Hoog op wetenschappelijke transparantie: Phase II RCT-resultaten gepubliceerd in Brain 2020 (Editor's Choice), follow-up in Frontiers in Neurology 2021, biomarker sub-studie in Stem Cells Translational Medicine 2022, biomarkers + cognitieve uitkomsten in J Neuroimmunology 2025. ACTRIMS 2024 extension openlijk gepresenteerd. Laag op operationele transparantie: geen gepubliceerde inclusiecriteria (EDSS / leeftijd / MS-subtype-drempels), nul kostengegevens, geen length-of-stay-richtlijn, geen nazorgprotocol beschreven, FDA-cleared Phase 2b-tijdlijn ("planned for late 2022") sinds 2022 niet publiek bijgewerkt. De Karussis-Hadasit-NeuroGenesis-COI-structuur is correct vermeld in peer-reviewed papers maar afwezig in clinic-facing materialen.
Communicatie NL	Laag	Geen Nederlandstalige content op hadassah.org of hadassahinternational.org. Geen Nederlandstalig personeel publiek geïdentificeerd. Sterker dan MS lijst Shaare Zedek Medical Center (ook in Jeruzalem) als Israëlische HSCT-bestemming — niet Hadassah. Geen Nederlandstalige patiëntblogs, geen NL-YouTube, geen NL-forum-threads, geen NL-crowdfunding-campagnes naar Hadassah. Internationale patiëntenservice via Engels / Hebreeuws op international@hadassah.org.il + 32-jarige internationale-patiëntenafdeling. Voor de Nederlandse patiënt: het hele traject moet in het Engels worden gevoerd.
Prijs-helderheid	Laag	Nul gepubliceerde kosten voor de MSC-procedure op enig Hadassah-kanaal. Alle vijf geïdentificeerde internationale patiëntenaccounts waren trial-deelnemers (geen private-pay). Third-party medical-tourism-aggregators noemen US$15.000–US$35.000 voor "neurological stem cell treatment in Israel" — maar geen Hadassah-specifieke prijs en geen Hadassah-bevestiging. Operationeel betekent dit dat een Nederlandse of Belgische patiënt die Hadassah benadert geen prijs-anker heeft om budgetbesluiten op te baseren — en niet weet of toegang via trial-enrollment (mogelijk gratis), compassionate use (niet gestructureerd), of private fee mogelijk is.
Nazorg-protocol	Onbekend	Geen publiek nazorgprotocol voor niet-trial patiënten. De Phase II-trial monitorde 14 maanden gestructureerd; de Phase II-extension volgde patiënten tot vier jaar — maar dat is onderzoekskader. Voor patiënten buiten trial: niet beschreven. De internationale-patiëntpagina noemt algemene formulering ("the patient comes first — before, during, and after his hospital stay") maar specificeert geen Europees verwijsnetwerk voor MS-nazorg. Geen documentatie dat Hadassah structurele overdracht met Nederlandse of Belgische neurologen aanbiedt. Voor MS — een levenslange aandoening die intensieve monitoring vraagt — is het ontbreken hiervan operationeel kritisch.
NL patiëntvolume	Laag	Nul geverifieerde Nederlandse of Belgische patiënten aan Hadassah gevonden over alle gecontroleerde kanalen: GoFundMe NL-filter, doneeractie.nl, MS Vereniging forum, msweb-archief, platformms.nl, r/thenetherlands, r/belgium, NL-blogs, MS-Liga-platform, Vlaamse MS-groepen, Nederlandstalige YouTube, NL/BE-nieuws. STAM-NL-studie (St. Antonius / Amsterdam UMC, 2026) bevestigt "honderden" Nederlandse stamcel-toerisme-patiënten sinds 2000 — geheel gerouteerd naar Moskou, Puebla, Stockholm, Belgisch ziekenhuis. Hadassah is afwezig in die routing. Vergelijk: tien-plus NL-crowdfunding-campagnes naar Mexico of Rusland, nul naar Hadassah.

Geen samengestelde eindscore. Elk criterium staat op zichzelf — zie onze methodologie voor de weging.

NG-01 behandeling + protocol — wat krijg je?

Het cellproduct dat Hadassah voor MS gebruikt is NG-01 — een autoloog mesenchymaal stamcelproduct uit de eigen beenmerg van de patiënt. Hadassah's eigen formulering: "Bone Mesenchymal Stem cells (BMSCs)" — een sub-populatie van beenmergcellen die volgens een eigen protocol wordt geïdentificeerd, geëxpandeerd en gepreparteerd in Hadassah's GMP-faciliteit. Klasse 10.000 cleanrooms, Certificate of Analysis per batch, FDA-IND-cleared standaarden. ^{[1] [4]}

De primaire toedieningsroute is intrathecaal — directe injectie in het ruggenmergvocht via lumbaalpunctie, zodat de cellen het centraal zenuwstelsel kunnen bereiken zonder door de bloed-hersenbarrière te hoeven. Dit is mechanistisch verdedigbaar: de IV-route (waar MESEMS op testte) levert cellen niet effectief naar het CNS af door lung-trapping. Hadassah testte in vroege Phase I ook gecombineerde IT+IV toediening; in de hoofd-Phase II is de intrathecale arm de superieure arm. ^[1]

Doseringsschema in het meest recente protocol (Phase II extension 2024): 1 tot 3 intrathecale injecties van NG-01 met tussenposes van 3 tot 6 maanden. Hadassah's eigen vroegere Phase I-doseringen (2009) waren 25 miljoen cellen IV plus 60 miljoen via lumbaalpunctie — die doseringen zijn niet langer het standaardprotocol. Geen immunosuppressie nodig — autologe MSCs worden zonder voorbehandeling toegediend. ^{[1] [5]}

De indicatie zoals publiek beschreven is progressieve MS — SPMS (secundair progressief) en PPMS (primair progressief). Hadassah benadrukt expliciet dat voor RRMS (relapsing-remitting) "good treatment options exist" met bestaande DMT's; het MSC-programma is gericht op patiënten bij wie de progressieve fase is begonnen en waar bestaande DMTs uitgewerkt zijn. Concrete EDSS-drempels, leeftijdscriteria of exclusie-criteria zijn niet publiek gepubliceerd. ^[1]

Voor wie wel, voor wie niet

Hadassah's NG-01 programma is geen "iedereen met MS kan komen"-aanbod. Het is een onderzoekstraject met een nauw doelpubliek. Dat is geen kritiek — dat is de structuur van het programma. Wie buiten dat doelpubliek valt en toch komt, ervaart het als poort die niet opengaat.

Voor wie het een serieuze overweging kan zijn

Een patiënt met progressieve MS — SPMS of PPMS — bij wie de bestaande ziekte-modificerende therapieën zijn uitgewerkt of niet meer effectief zijn, die bewust kiest voor trial-deelname als toegangspad (geen privé-pay verwachting), die de Phase II Brain 2020 data heeft gelezen, die de MESEMS-falen en de NurOwn-FDA-afwijzing als context begrijpt, en die akkoord is met ~12–18 maanden reizen voor screening, infusie en follow-up monitoring. Voor deze patiënt is de Karussis-drie-rollen-COI een feit dat in informed consent expliciet besproken moet worden — niet automatisch een afwijsgrond, wel een gespreksonderwerp.

Voor wie het categorisch verkeerd is

1. Nederlandse RRMS-patiënt op zoek naar immuunreset (HSCT). Verkeerde instelling. Hadassah biedt publiek geen HSCT-voor-MS programma. Sterker dan MS lijst Shaare Zedek Medical Center als Israëlische HSCT-bestemming. Voor HSCT zie Clinica Ruiz (FACT-JACIE, NL-volume) of de bredere HSCT vs MSC-uitleg. ^[3]
2. Patiënt zoekend naar privé-pay MSC die wil betalen om snel behandeld te worden. Geen publieke prijs, geen evidence dat privé-pay MSC bij Hadassah structureel beschikbaar is buiten trial-kader. Voor commerciële MSC binnen EU-regelgevingskader: ITRT Teknon Barcelona (AEMPS-gereguleerd) ligt dichterbij en is transparanter geprijsd.
3. Patiënt zonder bereidheid tot trial-deelname. Het toegangspad bij Hadassah is structureel onderzoek-geleid. Wie geen randomisatie wil accepteren, geen meervoudige follow-up bezoeken kan plannen, of geen acceptatie heeft voor de mogelijkheid dat het experiment niet werkt, moet hier niet zijn.
4. Patiënt met actieve RRMS die nog respondeert op DMTs. De Hadassah MSC-trials targeten progressieve MS — RRMS-patiënten met actieve DMT-respons vallen buiten de gepubliceerde inclusie-criteria. Eerstelijns-DMT-routes (anti-CD20, S1P-modulators, BTK-remmers) zijn voor deze groep evidence-based.
5. Patiënt op zoek naar genezing of definitieve uitkomst. De gepubliceerde Phase II-extension over 4 jaar (n=24): mean EDSS-verbetering ~0,3 punten, 92% stable-of-better, nul serieuze adverse events. Reëel, sustained, maar bescheiden — geen genezing. Marketing-getuigenissen ("60% improvement in two hours") zijn upper-tail responders, niet de mediaan. ^[6]
6. Patiënt die de Karussis-COI niet aanvaardbaar vindt. De drie-rollen-structuur (department director + NeuroGenesis CSO + trial PI) is structureel. Wie dit als reden ziet om niet door te gaan, doet er goed aan dat te erkennen voordat de logistieke kosten oplopen.

Accreditatie + regulering

Hadassah Medical Center houdt JCI hospital-wide accreditatie als Academic Medical Center — bevestigd door meerdere onafhankelijke bronnen, inclusief Israëlische ziekenhuiskwaliteit-portalen en internationale medical-tourism-databases. JCI certificeert governance, patiëntveiligheid en klinische processen op instellingsniveau — niet een specifiek HSCT- of MSC-programma. ^[4]

De BMT-afdeling van Hadassah behaalde JACIE-accreditatie in 2017/2018 — als eerste grote Israëlische instelling op de klinische zijde, geïnspecteerd door beenmergtransplantatie-experts uit de universiteitsziekenhuizen van Basel, Bristol en Londen. Belangrijk: JACIE-certificaten lopen 4 jaar. Het oorspronkelijke 2017/2018 certificaat zou rond 2021/2022 renewal hebben vereist. Hadassah staat niet op de EBMT lijst van nieuw-geaccrediteerde centres in 2023 of 2024, en de live EBMT certified-centres-database (Power BI) was tijdens onze verificatie niet bereikbaar. Huidige geldigheid van het JACIE-certificaat kan dus niet onafhankelijk worden bevestigd vanuit publieke registers (mei 2026) — verificatie moet direct via jacie@ebmt.org. ^[4]

Tweede belangrijke onderscheid: JACIE certificeert de oncologische HSCT-context — niet het MSC-MS-programma. Het MSC-NG01 programma opereert onder een separaat Israeli MoH klinisch-onderzoekskader, waar elke trial-fase een aparte Ethics Committee + MoH-toelating vereist. NG-01 is investigational: geen EMA-marketing-autorisatie als ATMP, geen FDA-product-goedkeuring (BLA), geen Israeli MoH ATMP-autorisatie. De FDA gaf een IND-clearance voor een Phase 2b multi-center RCT — een clearance om onderzoek te doen, niet een product-goedkeuring. ^{[4] [5]}

De GMP cellulaire-therapie-faciliteit wordt door Hadasit (Hadassah's tech-transfer-arm) beschreven als "world class GMP laboratory operating according to FDA and EMA standards", ~300 m², met 4 operationele Class 10.000 cleanrooms. De Quality Management System-implementatie werd uitgevoerd door Gsap (een Israëlische ATMP-QA-consultancy). Belangrijke nuance: de faciliteit opereert volgens FDA/EMA-standaarden — een specifieke door EMA of FDA uitgegeven GMP-certificering met inspectierapport is publiek niet vermeld. Een Dutch patient die structurele due diligence wil doen, kan via Hadasit (hadasit.org.il) navragen welk inspectielichaam de faciliteit het laatst heeft geaudit. ^[4]

Wetenschappelijk bewijs — intrathecale MSC bij MS

Hier zit de inhoudelijke kern van de Hadassah-review. Het gepubliceerde Phase II-werk is de beste single-center MSC-MS data in het veld. Wat het wel en niet betekent, vraagt nuance.

Wat Hadassah heeft gepubliceerd

Karussis et al. (2010), Archives of Neurology, PMID 20937945. Phase 1/2 veiligheidsstudie, n=34 (waarvan 15 MS), open-label. EDSS-verbetering gerapporteerd, geen controlegroep — een veiligheidsstudie, geen efficacy-claim. JAMA Neurology publiceerde in 2011 een peer-reviewed critique van Karacostas et al.: "Data do not clearly support the positive conclusion drawn, at least in MS." ^{[6] [9]}

Petrou, Kassis, Yaghmour, Ginzberg, Karussis et al. (2020), Brain, PMID 33253391. Dit is de centrale studie. Double-blind RCT, n=48 patiënten met SPMS of PPMS, drie armen (intrathecale MSC, IV MSC, sham), 6-maanden gecontroleerde fase. Primaire uitkomsten: treatment failure 6,7% versus 41,9% placebo (p=0,0003); NEDA-3 58,6% versus 9,7%; EDSS-verandering −0,20 versus +0,30. Gepubliceerd als Editor's Choice in Brain — substantieel peer-review-keurmerk. Belangrijke caveats: n=16 per intrathecale arm, single-center, 6-maanden gecontroleerde window (de extension is open-label), gefinancierd door NeuroGenesis (de Hadasit-licentiehouder van NG-01 — structurele COI). ^[6]

Karussis, Petrou et al. (2021), Frontiers in Neurology, PMC8202001. 4-jaars open-label extension, n=24. Sustained EDSS-verbetering ~0,3 punten gemiddeld, 92% stable-of-better, nul serieuze adverse events over 4 jaar. Karussis et al. (2025), J Neuroimmunology, PMID 40215559. Biomarker en cognitieve sub-studie: NfL- en GFAP-reducties, cognitieve verbeteringen — secundaire eindpunten met biologische plausibiliteit. ^[6]

Wat onafhankelijke onderzoekers hebben gevonden

MESEMS — Uccelli et al. (2021), Lancet Neurology. De grootste onafhankelijke MSC-MS RCT: n=144, multi-center, IV-route bone-marrow-MSC. Primair eindpunt gemist (gadolinium-versterkende laesies, p=0,78). Conclusie: "does not support use of bone marrow MSCs to treat active MS." Het Hadassah-team argumenteert dat de intrathecale route het verschil verklaart — dat argument is niet onafhankelijk gerepliceerd in een andere instelling. ^[9]

Phase II MSC-NP (Cohen et al., 2024), Stem Cell Research & Therapy. Primair eindpunt gemist, geen verschil tegenover saline (p=0,666). Petrou et al. (2024), Neurology. Eerste RCT om te documenteren dat intrathecale MSC een acute ontstekingsreactie veroorzaakte; conclusie "does not provide neuroregenerative effect" (Class III evidence). Multiple Sclerosis Journal 2022 YES/NO debate: Cambridge-neurologen (Peruzzotti-Jametti, Pluchino) stellen dat de evidence "not ready" is voor routine toepassing. ^[9]

De NurOwn-context — een verwante FDA-afwijzing

NurOwn (MSC-NTF van BrainStorm Cell Therapeutics) voor ALS. Karussis was Hadassah's klinische principal investigator voor de NurOwn ALS-trials en mede-ontwikkelaar van de intrathecale toedieningsmethode. In 2023 stemde het FDA Advisory Committee 17-1 tegen goedkeuring van NurOwn; BrainStorm trok in oktober 2023 de BLA terug. Specifieke FDA-bezwaren: primair eindpunt gemist, post-hoc floor-effect-analyse afgewezen als onbetrouwbaar, meer overlijdens in de behandelarm dan placebo. Dit is direct bewijs dat het Karussis-MSC-platform op FDA-niveau in een aangrenzende indicatie is gefaald. Het is geen bewijs dat NG-01 ook zal falen — wel een datum die meegewogen moet worden. ^[10]

Internationale consensus-positie (MS International Federation, geüpdatet november 2025): MSC-therapie voor MS "should only be offered as part of a clinical trial". Cleveland Clinic publieke positie: "do not pursue outside rigorous formal trials", met expliciete vermelding van intrathecaal-neoplasma-risico als zorg. ^[9]

Kosten + toegangspad

Hadassah publiceert geen prijs voor het MSC-NG01 programma. Geen tarief op hadassah.org of hadassahinternational.org. Alle 5 geïdentificeerde internationale patiëntenaccounts waren trial-deelnemers — niet privé-pay. Of er buiten trial-enrollment structureel een privé-pay-pad bestaat, is publiek niet bevestigd. ^[2]

Third-party medical-tourism-aggregators noemen US$15.000–US$35.000 voor "neurological stem cell treatment in Israel" — maar dit cijfer is generiek voor Israël, niet Hadassah-specifiek, en is niet door Hadassah bevestigd. Operationeel betekent dit dat een Nederlandse of Belgische patiënt die Hadassah benadert geen prijs-anker heeft om een budgetbesluit op te baseren.

De drie mogelijke toegangspaden — en wat ze elk operationeel betekenen:

• Open klinische trial-enrollment. De FDA-cleared Phase 2b multi-center RCT werd aangekondigd in 2022 als "planned to begin late 2022". Sinds dat moment is publiek geen update gegeven over enrollment-opening, recruitment-status of completion-tijdlijn. Voor een Nederlandse patiënt: vraag bij international@hadassah.org.il expliciet de huidige NCT-identifier en enrollment-status. ^[1]
• Compassionate use / expanded access. Hadassah heeft historisch ~140 patiënten via Phase I + compassionate use behandeld. Toegang via dit pad is niet gestructureerd via een publieke aanvraagprocedure — beschikbaarheid en criteria zijn case-by-case. Compassionate use is in Israël onder MoH-uitzonderingsbeleid, met aparte regelgeving voor ATMP-producten. ^[5]
• Privé-pay buiten trial. Onbekend of dit pad operationeel bestaat. Geen publieke prijs, geen bevestiging dat dit een gestructureerd toegangspad is. Vraag dit expliciet bij contact.

Nederlandse en Belgische patiëntenstroom

Het signaal hier is even duidelijk als het signaal voor Panama — maar van een wezenlijk andere oorzaak. Hadassah is effectief onzichtbaar in de Nederlandse en Belgische patiëntenwereld voor MS-stamceltherapie. Niet omdat het een commerciële kliniek met zwakke reputatie is, maar omdat het toegangspad (trial-deelname onder onderzoekskader) een fundamenteel andere structuur heeft dan wat Nederlandse stamcel-toerisme-patiënten doorgaans navigeren.

Sterker dan MS — de Nederlandse stichting die MS-patiënten ondersteunt bij oriëntatie op behandeling in het buitenland — vermeldt op de HSCT-locatielijst vijftien internationale bestemmingen inclusief Mexico, Rusland, Duitsland, Zweden, Singapore, Filippijnen, Italië, Spanje, VK, VS, Zuid-Afrika, India, en — in Israël — Shaare Zedek Medical Center, een andere instelling. Hadassah staat niet op deze lijst, en geen MSC-aanbieder (welke instelling dan ook) staat op deze lijst. Sterker dan MS guidet Nederlandse MS-patiënten richting HSCT, niet richting MSC-therapie. Geverifieerd live op 2026-05-22. ^[3]

Crowdfunding-asymmetrie. De Nederlandse stamcel-toerisme-volume is substantieel: de STAM-NL studie (St. Antonius / Amsterdam UMC, gepubliceerd 2026) bevestigt "honderden" Nederlandse patiënten sinds 2000, geheel gerouteerd naar Moskou (Pirogov, HSCT), Puebla (Clinica Ruiz, HSCT), Stockholm (Karolinska HSCT-trials) en Belgische ziekenhuizen. Nul identificeerbare Nederlandse crowdfunding-campagnes voor Hadassah op GoFundMe-NL, Doneeractie.nl, Steunactie.nl of Geef.nl. Geen Nederlandstalige patiëntblogs, geen Nederlandstalige YouTube-content, geen Nederlandse forum-threads (msvereniging.nl, platformms.nl, msweb-archief), geen Belgische forum-mentions (MS-Liga Vlaanderen platform). ^[7]

Geen institutionele NL/BE-positie op Hadassah specifiek. MS Vereniging Nederland heeft geen publieke positie op de Karussis MSC-trial. De Charcot Stichting (Belgische MS-organisatie) waarschuwt categoraal tegen "commerciële stamceltransplantaties" zonder gevalideerde klinische resultaten — Hadassah's NG-01 valt strikt genomen niet onder "commerciële stamceltransplantatie" omdat het onder klinisch onderzoekskader opereert, maar het zit wel in de bredere "experimentele MSC voor MS"-categorie waar Cleveland Clinic en MSIF tegen waarschuwen voor routine clinical use buiten trials. ^[9]

Praktische implicatie voor de Nederlandse of Belgische patiënt die Hadassah overweegt: je begint dit traject in het donker. Geen bestaande Nederlandstalige patiëntcommunity om mee te overleggen, geen Nederlandse protocolgids, geen Nederlandse neuroloog met een referentienetwerk naar deze trial. Dit is geen reden om af te zien — academisch onderzoekswerk is per definitie kleinschalig — maar het is wel de operationele realiteit. Vergelijk Clinica Ruiz: tientallen Nederlandse patiënten per jaar, actieve Sterker dan MS-patiëntenstroom, dag-voor-dag Nederlandstalige protocollen.

Aandachtspunten + verificatiehiaten

Een eerlijke review benoemt wat we niet konden verifiëren en wat patiënten zelf moeten doorvragen. Voor Hadassah is de lijst korter dan voor commerciële klinieken, maar de gaps zijn niet triviaal.

1. JACIE-renewal-status sinds 2022 publiek niet bevestigbaar. Het oorspronkelijke 2017/2018 certificaat zou rond 2021/2022 renewal vereisen. Hadassah staat niet op de EBMT 2023 of 2024 nieuw-geaccrediteerde lijsten. Verifieer direct bij jacie@ebmt.org voordat een patiënt op huidige JACIE-status leunt.
2. Karussis drie-rollen-COI. Department director + NeuroGenesis CSO/mede-oprichter + trial PI. Openlijk vermeld in peer-reviewed papers, afwezig in clinic-facing materialen. Vraag in informed consent expliciet hoe deze rollen worden behandeld.
3. Geen onafhankelijke replicatie van de Phase II Brain-resultaten. De Hadassah-data zijn de beste single-center MSC-MS evidence in het veld — maar single-center. MESEMS (n=144, multi-center, IV-route) miste het primaire eindpunt. Het Hadassah-team verklaart het verschil via de intrathecale route; die verklaring is niet onafhankelijk getest in een tweede instelling.
4. FDA-cleared Phase 2b-tijdlijn sinds 2022 opaak. Aangekondigd als "planned to begin late 2022"; geen publieke enrollment-status-update gevonden in 2026. Voor patiënten die op trial-deelname rekenen als toegangspad: dit pad is momenteel niet-verifieerbaar-open.
5. NurOwn FDA AdCom-afwijzing (2023) is relevante context. Karussis was klinische PI voor het BrainStorm/NurOwn ALS-platform; de 17-1 afwijzing en BLA-terugtrekking betreft een aangrenzende MSC-indicatie. Geen direct bewijs over NG-01, wel een datum in het patroon van het Karussis-platform op FDA-niveau.
6. Geen Nederlandstalige patiëntenstroom. Nul NL/BE crowdfunding traceerbaar. Sterker dan MS noemt Hadassah niet. Je moet het traject zonder NL-community navigeren, in het Engels, met internationale-patiëntenafdeling.
7. Geen publieke prijs voor MSC-NG01. Alle vijf bekende internationale patiëntverhalen zijn trial-deelnemers. Of een privé-pay-pad structureel bestaat is onbekend.
8. Geen gedocumenteerd Europees nazorgnetwerk. Wat gebeurt er met de Nederlandse patiënt na de intrathecale injectie in Jeruzalem? Wie monitort EDSS, MRI-activiteit, NfL-spiegels in Nederland? Niet gedocumenteerd door Hadassah.
9. Bescheiden gemiddelde uitkomsten in lange-termijn-data. Phase II-extension n=24 over 4 jaar: mean EDSS-verbetering ~0,3 punten, 92% stable-of-better. Reëel, maar geen genezing — marketing-getuigenissen zijn upper-tail responders.

10 vragen die je Hadassah moet stellen vóór je beslist

1. Welk specifiek toegangspad past bij mijn MS-subtype + EDSS-status — open trial-enrollment, compassionate use, of privé-pay? Wat is de prijs per pad?
2. Wat is de huidige NCT-identifier en enrollment-status van het FDA-cleared Phase 2b multi-center protocol? Sinds 2022 is geen publieke update gegeven.
3. Hoe wordt de Karussis drie-rollen-COI (department director + NeuroGenesis CSO + trial PI) in informed consent behandeld? Wie heeft welk financieel belang bij de uitkomst van mijn trial?
4. Wat zijn de exacte inclusie- en exclusie-criteria voor de huidige protocollen — EDSS-drempels, leeftijdsbereik, MS-subtype (SPMS / PPMS), eerdere DMTs?
5. Hoeveel Nederlandse of Belgische patiënten heeft Hadassah behandeld voor MSC-MS in de afgelopen drie jaar? Is er een Nederlandstalige protocolgids of patiëntcontactpersoon?
6. Wat is uw nazorgprotocol voor patiënten die na intrathecale infusie terugkeren naar West-Europa? Werkt u met Nederlandse of Belgische neurologen samen voor EDSS / MRI / NfL-monitoring?
7. Hoe positioneert het Hadassah-team de Phase II Brain-resultaten tegenover de MESEMS-falen? Welke onafhankelijke replicatie van de intrathecale route bestaat?
8. Wat is de huidige JACIE-renewal-status van de BMT-afdeling, en hoe relevant is JACIE voor het MSC-MS programma dat onder een ander regelgevingskader opereert?
9. Wat is uw concrete safety-monitoring na intrathecale toediening — gegeven dat de Petrou 2024 trial acute ontstekingsreactie documenteerde bij intrathecale MSC?
10. Welke specifieke lessons-learned uit de NurOwn FDA-afwijzing zijn doorgevoerd in het huidige NG-01 protocol?

Onze methodologie

Deze review is opgesteld op basis van zes parallelle onderzoeksstromen: officiële claims (verbatim mapping van hadassah.org en hadassahinternational.org), accreditatie-verificatie (FACT-JACIE / JCI / EBMT-registers / ClinicalTrials.gov / EMA ATMP-toelating / FDA IND / Israeli MoH / GMP-faciliteit-claim), internationale patiëntervaring (PubMed-publicatie-trail, journalism Mark Lewis, Phase II trial-participant accounts, Phase II extension data), Nederlands en Belgisch patiëntsignaal (Sterker dan MS, MS Vereniging forum, msweb-archief, Charcot Stichting, NL crowdfunding-platforms, NL/BE journalism), wetenschappelijk bewijs (Karussis publicatie-trail Karussis et al. 2010–2025, MESEMS, NurOwn FDA AdCom, MS-richtlijnen van EAN/MSIF/Cochrane, methodologie-critiques in JAMA Neurology/Lancet Neurology), en kritische stemmen (peer-reviewed critiques, Cleveland Clinic, MSIF, MS-Society UK, Cambridge-neurologen, bioethici op stem-cell-tourism). Verificatiedatum: 2026-05-22.

Veelgestelde vragen

Bronnen

1. Hadassah Medical Center + Hadassah International — officiële kanalen: MS Center / NG-01 program-pagina (hadassahinternational.org), Phase II announcement-pages (hadassah.org), Hadassah International patient-services pagina, Hadassah UK NeuroGenesis NfL-press-release, Phase II extension (NeuroGenesis/PR Newswire 2024). Verbatim claim-mapping 2026-05-22. hadassahinternational.org/MS-stem-cells ↩
2. Hadassah International — Mark Lewis patient story (officieel kanaal). Patient 31 van 48 in Phase II, journalistiek gedocumenteerd door de patiënt zelf in onafhankelijke media. Acute 60% verbetering die over maanden verminderde tot ~20% sustained — de meest onafhankelijke patiëntdocumentatie in onze stream. hadassahinternational.org/finding-miracle-cure-ms ↩
3. Sterker dan MS — HSCT-locatiepagina. Vijftien internationale bestemmingen vermeld; voor Israël wordt Shaare Zedek Medical Center genoemd, niet Hadassah. Geverifieerd live 2026-05-22. sterkerdanms.nl ↩
4. Accreditatie + regulering: EBMT JACIE Certified Centres database (ebmt.org/jacie-certified-centres), EBMT 2023 + 2024 nieuw-geaccrediteerde-lijsten, JCI Accredited Organizations Registry (jointcommissioninternational.org), Hadasit GMP-faciliteit-pagina (hadasit.org.il/gmp-facility), Israeli MoH 2025 Quality Index Report. Hadassah BMT-afdeling JACIE 2017 initial accreditation bevestigd; current renewal-status publiek niet verifieerbaar. JCI hospital-wide bevestigd. ↩
5. ClinicalTrials.gov NCT04823000 — "Effects of Repeated Mesenchymal Stem Cells (MSC) in Patients With Progressive Multiple Sclerosis". Phase II initiated januari 2013, primary completion december 2016, overall completion april 2020; Phase II extension gepubliceerd in Frontiers in Neurology 2021 (PMC8202001). FDA-IND-clearance voor Phase 2b multi-center US-trial publiek aangekondigd 2022; geen update sinds. clinicaltrials.gov/NCT04823000 ↩
6. Karussis publicatie-trail — primaire studies: Karussis et al. (2010) Archives of Neurology PMID 20937945; Petrou, Kassis, Yaghmour, Ginzberg, Karussis et al. (2020) Brain PMID 33253391 (Editor's Choice, Phase II RCT n=48); Karussis, Petrou et al. (2021) Frontiers in Neurology PMC8202001 (4-jaars open-label extension n=24); Karussis et al. (2025) J Neuroimmunology PMID 40215559 (NfL/GFAP + cognitieve uitkomsten). pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33253391 ↩
7. Nederlands en Belgisch patiëntsignaal — gecontroleerde kanalen: GoFundMe-NL, Doneeractie.nl, Steunactie.nl, Geef.nl, msvereniging.nl forum, platformms.nl, msweb-archief, r/thenetherlands, r/belgium, MS-Liga Vlaanderen platform, Nederlandstalige YouTube, NL/BE-nieuws (AD/NRC/Volkskrant/HLN/Standaard/La Libre). STAM-NL studie (St. Antonius / Amsterdam UMC, gepubliceerd 2026) bevestigt "honderden" Nederlandse stamcel-toerisme-patiënten sinds 2000 — geen routing naar Hadassah geïdentificeerd. Verificatie 2026-05-22. ↩
8. NeuroGenesis Bio Inc. — commerciële licentiehouder van NG-01 via Hadasit. Phase 2 extension press release (PR Newswire, 2024): prnewswire.com/NG-01-phase2-extension. Karussis als mede-oprichter en CSO publiekelijk gedocumenteerd in peer-reviewed COI-disclosures. ↩
9. Onafhankelijke evidence + critiques: Uccelli et al. MESEMS (2021) Lancet Neurology; Karacostas et al. (2011) JAMA Neurology peer-review-critique; Cohen et al. Phase II MSC-NP (2024) Stem Cell Research & Therapy; Petrou et al. (2024) Neurology; Multiple Sclerosis Journal 2022 YES/NO debate (Peruzzotti-Jametti, Pluchino). MSIF positie geüpdatet november 2025: MSC-MS "should only be offered as part of a clinical trial". Cleveland Clinic publieke positie: "do not pursue outside rigorous formal trials". msif.org ↩
10. NurOwn FDA AdCom 2023 — BrainStorm Cell Therapeutics MSC-NTF voor ALS. FDA Advisory Committee transcript en stemuitslag 17-1 tegen; BLA-terugtrekking oktober 2023. Karussis publiekelijk gedocumenteerd als Hadassah's klinische principal investigator voor de NurOwn ALS-trials. fda.gov/PCNSDAC ↩
11. Petrou, Kassis et al. (2024) Neurology — eerste RCT om acute ontstekingsreactie bij intrathecale MSC-toediening te documenteren, Class III evidence "does not provide neuroregenerative effect". neurology.org ↩
12. Israeli MoH klinisch-onderzoekskader en compassionate-use procedure voor ATMP-producten: PMC12613603 (2020–2024 Israeli compassionate-use analyse). Israël heeft geen separate ATMP-Regulation equivalent aan EU EC 1394/2007; stamceltherapieën opereren onder MoH-toelating per studie. pmc.ncbi.nlm.nih.gov/PMC12613603 ↩
13. Hadasit Medical Research Services and Development Ltd. — Hadassah's tech-transfer-arm, licentiegever van NG-01 naar NeuroGenesis. Beschrijft de GMP cellulaire-therapie-faciliteit als "world class GMP laboratory operating according to FDA and EMA standards" — ~300 m², 4 Class 10.000 cleanrooms. Gsap implementeerde het Quality Management System. hadasit.org.il/gmp-facility ↩

Vragen of een fout gevonden? Mail ons op info@stamcelbehandeling.nl. We publiceren correcties met datum-stempel.